Bảo tàng Điêu khắc Chăm Đà Nẵng

BẢO TÀNG ĐIÊU KHẮC CHĂM ĐÀ NẴNG – NƠI LƯU GIỮ HỒN THIÊNG VÀ KIỆT TÁC NGHỆ THUẬT CHAMPA

Tọa lạc ngay ngã tư đường 2 tháng 9 và Trưng Nữ Vương, bên bờ sông Hàn thơ mộng và ngay chân Cầu Rồng, Bảo tàng Điêu khắc Chăm Đà Nẵng là bảo tàng trưng bày hiện vật Chăm quy mô nhất thế giới. Nơi đây không chỉ là điểm tham quan văn hóa đặc sắc mà còn là một hành trình ngược dòng thời gian, đưa du khách khám phá những thời kỳ hoàng kim đầy bí ẩn của vương quốc Champa cổ đại qua những đường nét chạm khắc đá tinh xảo và vô giá.

---

1. LỊCH SỬ THÀNH LẬP VÀ KIẾN TRÚC GOTHIC ĐỘC ĐÁO

Hành Trình Hơn Một Thế Kỷ Gìn Giữ Di Sản

Bảo tàng Điêu khắc Chăm Đà Nẵng (thường gọi là Cổ viện Chàm) có lịch sử gắn liền với những nỗ lực khảo cổ của người Pháp từ cuối thế kỷ 19. Ý tưởng xây dựng bảo tàng được khởi xướng bởi Trường Viễn Đông Bác Cổ (EFEO) nhằm tập hợp các tác phẩm điêu khắc đá Champa được tìm thấy rải rác tại các tỉnh duyên hải miền Trung từ Quảng Bình đến Bình Định.

Tòa nhà bảo tàng được chính thức khởi công xây dựng vào năm 1915 và hoàn thành, mở cửa đón khách vào năm 1919. Trải qua hai cuộc chiến tranh khốc liệt và nhiều đợt trùng tu, mở rộng (đặc biệt là đợt mở rộng năm 1936 và 2002), bảo tàng vẫn giữ nguyên vẹn được cái cốt lõi kiến trúc ban đầu, trở thành một trong những công trình mang tính biểu tượng lịch sử lâu đời của thành phố Đà Nẵng.

Sự Giao Thoa Giữa Kiến Trúc Pháp Và Đường Nét Champa

Kiến trúc nguyên bản của bảo tàng do hai kiến trúc sư người Pháp là Delaval và Auclair thiết kế, dựa trên gợi ý của Henri Parmentier - một nhà khảo cổ học lỗi lạc. Tòa nhà mang phong cách Gothic đặc trưng của Pháp với những cửa sổ vòm lớn giúp tận dụng tối đa ánh sáng tự nhiên, mái nhà dốc cao kết hợp hài hòa với những đường nét mô phỏng đền tháp Chăm.

Không gian trưng bày được thiết kế mở, bao bọc bởi những hàng cây hoa sứ cổ thụ quanh năm tỏa hương thơm thanh khiết, tạo nên một bầu không khí u tịch, trầm mặc và cổ kính. Đi dạo trong khuôn viên bảo tàng, du khách sẽ cảm nhận được sự thư thái, đối lập hoàn toàn với sự nhộn nhịp, sôi động của trung tâm thành phố Đà Nẵng ngay bên ngoài cánh cổng.

---

2. HÀNH TRÌNH KHÁM PHÁ CÁC PHÒNG TRƯNG BÀY THEO KHU VỰC KHẢO CỔ

Để giúp du khách dễ dàng tham quan và hình dung dòng chảy lịch sử, bảo tàng được chia thành các phòng trưng bày tương ứng với các địa danh nơi hiện vật được phát hiện:

Phòng Mỹ Sơn – Thánh Địa Linh Thiêng

Mỹ Sơn từng là trung tâm tôn giáo, tín ngưỡng hoàng gia của Vương quốc Champa. Phòng trưng bày này lưu giữ những hiện vật có niên đại từ thế kỷ 7 đến thế kỷ 12 được đưa về từ các đền tháp tại thung lũng Mỹ Sơn (Quảng Nam). Các tác phẩm ở đây thể hiện đỉnh cao của nghệ thuật điêu khắc đá, khắc họa các vị thần Ấn Độ giáo như Shiva, Vishnu và các vũ nữ Apsara với những đường cong uyển chuyển đầy sức sống.

Phòng Đồng Dương – Đỉnh Cao Phật Giáo Champa

Đồng Dương (Quảng Nam) là trung tâm Phật giáo Đại thừa của Champa dưới vương triều Indrapura vào thế kỷ 9. Điểm đặc trưng của các hiện vật thuộc phong cách Đồng Dương là những đường nét chạm khắc vô cùng mạnh mẽ, hình khối vững chãi, khuôn mặt tượng mang nét đặc trưng bản địa với đôi lông mày rậm giao nhau, bờ môi dày và ánh nhìn đầy suy tư nghiêm nghị. Đây là một trong những giai đoạn phát triển nghệ thuật độc đáo và khác biệt nhất của nền văn hóa Chăm.

Phòng Trà Kiệu – Kinh Thành Simhapura Cổ Đại

Trà Kiệu từng là kinh thành đầu tiên của vương quốc Champa. Các hiện vật tại phòng Trà Kiệu có niên đại từ thế kỷ 7 - 8, nổi tiếng với sự tinh xảo, mềm mại trong từng chi tiết. Những bức phù điêu, bệ thờ tại đây khắc họa sinh động các câu chuyện sử thi Ấn Độ như Ramayana hay cuộc đời của các vị thần, phản ánh sự giao lưu văn hóa sâu sắc với nền văn minh Ấn Độ nhưng được bản địa hóa một cách tài tình.

Các Phòng Trưng Bày Tháp Mẫm, Bình Định, Quảng Trị

Khu vực này trưng bày các hiện vật thuộc giai đoạn muộn hơn (thế kỷ 12 - 15) khi trung tâm quyền lực dịch chuyển về phía Nam (vùng Bình Định ngày nay). Nghệ thuật điêu khắc thời kỳ này chuyển sang xu hướng tả thực, hoành tráng với các tượng linh thú khổng lồ như thần điểu Garuda, rồng Makara, voi, sư tử vô cùng uy nghi và sống động.

---

3. CHIÊM NGƯỠNG CÁC BẢO VẬT QUỐC GIA VÔ GIÁ

Bảo tàng Điêu khắc Chăm Đà Nẵng hiện đang lưu giữ hàng ngàn cổ vật, trong đó có nhiều hiện vật đã được Nhà nước công nhận là Bảo vật Quốc gia nhờ giá trị lịch sử và nghệ thuật độc nhất vô nhị:

Đài Thờ Trà Kiệu (Thế kỷ 7 - 8)

Được làm từ đá sa thạch nguyên khối, Đài thờ Trà Kiệu là một kiệt tác tuyệt mỹ của nghệ thuật điêu khắc Chăm. Bốn mặt của đài thờ được chạm khắc liên hoàn 11 bức phù điêu kể về câu chuyện tình vị thần Krishna trong sử thi Ấn Độ cổ đại. Đường nét đục đẽo tỉ mỉ, tỷ lệ nhân thể học hoàn hảo khiến cho các nhân vật như đang chuyển động mềm mại, uyển chuyển xung quanh đài thờ.

Đài Thờ Mỹ Sơn E1 (Thế kỷ 7)

Đây là đài thờ tiêu biểu cho phong cách kiến trúc thời kỳ đầu của thánh địa Mỹ Sơn. Đài thờ tái hiện lại phong cảnh núi rừng linh thiêng và cuộc sống tu hành ẩn dật của các tu sĩ Ấn Độ giáo, từ cảnh đọc kinh sách, chơi nhạc cụ, cho đến các loài thú hoang dã. Hiện vật này là tư liệu lịch sử bằng đá vô cùng quý giá để các nhà khoa học nghiên cứu về đời sống tâm linh, xã hội Champa cổ đại.

Tượng Bồ Tát Tara (Thế kỷ 9)

Tượng Bồ tát Tara được phát hiện tại Đồng Dương vào năm 1978, là bức tượng bằng đồng (đồng thau) nguyên khối lớn nhất của nghệ thuật Champa còn nguyên vẹn cho đến ngày nay (cao gần 1,3m). Tượng khắc họa một người phụ nữ quý phái, thoát tục với hai tay đưa ra phía trước, vương miện tinh xảo và ánh mắt từ bi. Bức tượng là minh chứng hùng hồn cho trình độ đúc đồng đỉnh cao của người Chăm cổ.

---

4. GIẢI PHÁP DI CHUYỂN AN TOÀN, TIỆN LỢI ĐẾN BẢO TÀNG CHĂM

Bảo tàng nằm ngay trung tâm thành phố, giao thông đi lại vô cùng thuận lợi. Tuy nhiên, khu vực này thường có mật độ giao thông cao, việc lựa chọn phương tiện di chuyển phù hợp sẽ giúp chuyến đi của anh/chị trọn vẹn hơn:

5. THÔNG TIN GIÁ VÉ VÀ GIỜ MỞ CỬA MỚI NHẤT 2026

Safe Car Da Nang xin gửi đến anh/chị bảng cập nhật chi phí tham quan và các dịch vụ đi kèm tại Bảo tàng Điêu khắc Chăm:

📌 NHỮNG LƯU Ý ĐẶC BIỆT KHI THAM QUAN BẢO TÀNG CHĂM:
• Thời gian hoạt động: Bảo tàng mở cửa từ 07:30 đến 17:00 tất cả các ngày trong tuần (kể cả Lễ, Tết). Anh/chị nên dành khoảng 1,5 đến 2 tiếng để có thể thong thả chiêm ngưỡng và nghe hết nội dung thuyết minh.
• Giữ gìn hiện vật: Tuyệt đối không chạm tay vào hiện vật, không leo trèo lên các bệ thờ hoặc sờ vào các bức tượng đá sa thạch. Các axit tự nhiên từ mồ hôi tay người có thể làm mài mòn và hư hại nghiêm trọng các lớp đá cổ nghìn năm tuổi.
• Quy định chụp ảnh: Du khách được phép chụp ảnh lưu niệm cá nhân nhưng không được sử dụng đèn flash bên trong các phòng trưng bày kín. Không mang các thiết bị quay phim cồng kềnh, chân máy (tripod) vào bảo tàng nếu chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Ban quản lý.
• Trang phục lịch sự: Dù không nghiêm ngặt như khi đi đền chùa, du khách vẫn nên mặc trang phục lịch sự, gọn gàng để tôn trọng không gian văn hóa di sản.

---